اشتراک گذاری:
روشن شدن کولر، چند دقیقه کار کردن و سپس خاموش شدن آن همیشه نشانه خرابی نیست. ترموستات در بسیاری از دستگاهها پس از رسیدن دمای محیط به مقدار تنظیمشده، فعالیت کمپرسور را کاهش میدهد یا متوقف میکند و زمانی که دما دوباره تغییر کرد، سیکل سرمایش از سر گرفته میشود. مشکل زمانی مطرح میشود که فاصله بین قطع و وصلها بسیار کوتاه باشد، اتاق به دمای مطلوب نرسد یا دستگاه همراه با صدا، خطا و کاهش سرمایش مرتب از مدار خارج شود. خاموش و روشن شدن کولر گازی زانتی در چنین شرایطی میتواند به تنظیمات دستگاه، جریان هوای نامناسب، ظرفیت اشتباه، مشکل برق، سنسورها، برد یا بخش سرمایشی مربوط باشد. برای تشخیص صحیح باید به زمان قطع شدن دستگاه توجه کرد. کولری که پس از مدت معقول و رسیدن اتاق به دمای تنظیمشده خاموش میشود رفتار متفاوتی با دستگاهی دارد که هر دو یا سه دقیقه کمپرسورش قطع میشود. در ادامه علتهای اصلی این وضعیت و روش تشخیص اولیه هرکدام را بررسی میکنیم.
قبل از اینکه دستگاه را خراب فرض کنید باید مشخص شود دقیقاً کدام بخش خاموش میشود. گاهی کمپرسور متوقف میشود اما فن پنل داخلی همچنان کار میکند. این حالت ممکن است بخشی از عملکرد معمول ترموستات باشد. در مواقع دیگر تمام دستگاه خاموش میشود و حتی نمایشگر نیز از کار میافتد که باید وضعیت برق یا برد کنترل بررسی شود. برای تشخیص اینکه خاموش و روشن شدن کولر گازی زانتی طبیعی است یا نه، سه موضوع اهمیت زیادی دارد: فاصله زمانی بین سیکلها، دمای واقعی اتاق و رفتار دستگاه پس از روشن شدن مجدد. اگر کولر بعد از مدتی کار، اتاق را خنک کرده و سپس کمپرسور متوقف شود، معمولاً موضوع نگرانکنندهای وجود ندارد. اما اگر هنوز محیط گرم است و دستگاه مرتب کار خود را متوقف میکند، احتمال یک اختلال بیشتر میشود. در مدلهایی که کنترل دور کمپرسور دارند، رفتار دستگاه کمی متفاوت است. این سیستمها ممکن است به جای خاموش شدن کامل، دور کمپرسور را کاهش دهند. بنابراین هر تغییر صدایی را نباید به معنی خاموش شدن دستگاه در نظر گرفت.
تشخیص این دو وضعیت از یکدیگر اهمیت زیادی دارد. جدول زیر میتواند برای بررسی اولیه مفید باشد:
| وضعیت دستگاه | احتمال طبیعی بودن | موضوع قابل بررسی |
|---|---|---|
| پس از خنک شدن محیط کمپرسور قطع میشود | زیاد | عملکرد ترموستات |
| هر چند دقیقه بدون خنک شدن محیط قطع میشود | کم | سنسور، ظرفیت، جریان هوا یا برق |
| پنل روشن است اما یونیت بیرونی متوقف میشود | متوسط | فرمان برد، حفاظت کمپرسور یا رسیدن به دما |
| کل دستگاه ناگهان خاموش میشود | کم | برق، برد یا مدار حفاظتی |
| پس از چند دقیقه دوباره بهصورت خودکار شروع میکند | وابسته به شرایط | حفاظت حرارتی یا کنترل دما |
| همزمان کد خطا نمایش داده میشود | کم | بررسی کد و مدل دستگاه |
| فقط در ساعات بسیار گرم اتفاق میافتد | متوسط | کندانسور، دمای محیط، ظرفیت یا فشار کاری |
این جدول برای تشخیص اولیه است و جای اندازهگیری تخصصی برق، فشار مبرد یا تست قطعات را نمیگیرد.
گاهی علت بسیار سادهتر از خرابی قطعات است. اگر دمای انتخابشده بسیار نزدیک به دمای فعلی اتاق باشد، دستگاه ممکن است سریع به نقطه تنظیم برسد و فرمان توقف کمپرسور صادر شود. برای مثال، اگر محیط حدود 25 درجه باشد و کنترل نیز روی 25 یا 26 تنظیم شده باشد، طبیعی است که کمپرسور زمان زیادی روشن نماند. همچنین محل نصب پنل روی نحوه تشخیص دما اثر دارد. سنسور دمای پنل هوای اطراف خودش را اندازه میگیرد. اگر هوای سرد مستقیماً به محل سنسور برگردد، دستگاه ممکن است تصور کند کل اتاق خنک شده است؛ در حالی که قسمتهای دورتر هنوز گرم هستند.
یکی از علتهایی که معمولاً ساده است اما نباید نادیده گرفته شود، گرفتگی فیلتر پنل داخلی است. زمانی که فیلتر بسیار کثیف باشد، مقدار هوایی که از اواپراتور عبور میکند کاهش پیدا میکند. نتیجه میتواند کاهش راندمان، سرمایش نامناسب و تغییر شرایط دمایی کویل باشد. در شرایط شدید، سیستم ممکن است وارد وضعیت حفاظتی شود. فیلتر را میتوان بدون باز کردن بخشهای الکتریکی دستگاه بررسی کرد. اگر سطح آن با لایه ضخیمی از گردوغبار پوشانده شده، تمیز کردن اصولی آن یکی از اولین اقداماتی است که ارزش انجام دارد.
موضوع ظرفیت کولر گازی بر اساس متراژ ارتباط مستقیمی با عملکرد دستگاه دارد، اما متراژ تنها عامل انتخاب نیست. اگر ظرفیت کولر بسیار بیشتر از نیاز واقعی محیط باشد، ممکن است دستگاه در مدت کوتاهی هوای اطراف پنل را خنک کند و ترموستات فرمان توقف بدهد. سپس دمای محیط دوباره افزایش پیدا میکند و سیستم مجدداً روشن میشود. این رفتار بهویژه در دستگاههای دور ثابت میتواند باعث کوتاه شدن سیکلهای کاری شود. در طرف مقابل، دستگاهی که بسیار کوچکتر از نیاز ساختمان انتخاب شده نیز ممکن است تحت فشار طولانی قرار بگیرد. اگر شرایط کاری از محدوده مناسب خارج شود، مدارهای حفاظتی میتوانند وارد عمل شوند. به همین دلیل بزرگتر بودن ظرفیت همیشه به معنای عملکرد بهتر نیست.
یونیت خارجی باید گرمای جذبشده از فضای داخل را به محیط بیرون منتقل کند. اگر سطح کندانسور با گردوغبار، پرز یا آلودگی زیادی پوشانده شود، دفع حرارت دشوارتر خواهد شد. این موضوع در تابستان و زمانی که دمای هوای بیرون بالا است اهمیت بیشتری دارد. افزایش بیش از حد دما یا فشار کاری میتواند باعث فعال شدن سیستمهای حفاظتی شود. اگر خاموش و روشن شدن کولر گازی زانتی بیشتر در ساعات گرم ظهر اتفاق میافتد اما شبها دستگاه عملکرد پایدارتری دارد، وضعیت یونیت خارجی، گردش هوا و شرایط محیط نصب باید بررسی شود. قرار گرفتن کندانسور در فضای بسیار بسته نیز میتواند مشکلی مشابه ایجاد کند. یونیت خارجی باید بتواند هوای گرم خروجی را از خود دور کند و دوباره همان هوا را وارد کویل نکند.
برق نامناسب یکی از موارد مهم در بررسی قطع و وصل غیرعادی است. افت ولتاژ، افزایش ولتاژ، کابل نامتناسب یا اتصال ضعیف میتواند باعث عملکرد نامطمئن دستگاه شود. این مشکلات ممکن است فقط در زمان راهاندازی کمپرسور ظاهر شوند، زیرا جریان موردنیاز دستگاه در این مرحله متفاوت است. اگر همراه با روشن شدن یونیت خارجی چراغهای خانه افت نور محسوس دارند، فیوز قطع میشود یا دستگاه ناگهان خاموش میشود، وضعیت برق باید توسط فرد متخصص بررسی شود. نباید برای جلوگیری از قطع شدن، فیوز بزرگتر یا تجهیزات حفاظتی نامتناسب را بدون محاسبه جایگزین کرد. این کار میتواند ایمنی سیستم برق ساختمان را کاهش دهد.
کمپرسور کولر گازی هنگام کار گرما تولید میکند و برای فعالیت صحیح باید در محدوده مشخصی از دما، فشار و جریان قرار داشته باشد. اگر دمای کمپرسور بیش از حد بالا برود یا شرایط الکتریکی غیرعادی شود، حفاظت حرارتی یا الکتریکی میتواند فعالیت آن را متوقف کند. در چنین شرایطی معمولاً دستگاه پس از مدتی استراحت دوباره راهاندازی میشود و ممکن است کاربر تصور کند کولر خودبهخود درست شده است. اما اگر علت اصلی باقی مانده باشد، چرخه دوباره تکرار میشود. داغ شدن غیرعادی میتواند با عوامل مختلفی مرتبط باشد؛ از جمله گردش هوای ضعیف یونیت خارجی، مشکلات برق، شرایط نامناسب مبرد یا خرابی قطعات. پس صرفاً با مشاهده قطع شدن کمپرسور نمیتوان نتیجه گرفت خود کمپرسور خراب است.
مبرد نقش اساسی در انتقال حرارت دارد. اگر مقدار مبرد به دلیل نشتی کاهش یافته باشد یا سیستم در شرایط نامناسبی کار کند، عملکرد سرمایشی تغییر خواهد کرد. این مشکل ممکن است همراه با علائمی مانند خنک نکردن مناسب، تغییر دمای غیرعادی لولهها یا تشکیل یخ در بخشهایی از سیستم دیده شود. اضافه کردن گاز بدون بررسی علت مشکل کار درستی نیست. اگر نشتی وجود داشته باشد، شارژ مجدد بدون رفع نشتی فقط مشکل را موقتاً پنهان میکند. اندازهگیری فشار و تشخیص وضعیت مبرد باید براساس مدل دستگاه و شرایط کاری توسط تکنسین انجام شود.
برد برای تصمیمگیری درباره روشن یا خاموش بودن کمپرسور به اطلاعات سنسورها نیاز دارد. اگر سنسور دمای محیط یا سنسورهای لوله مقدار اشتباهی به برد ارسال کنند، رفتار سیستم میتواند غیرعادی شود. مثلاً سنسوری که دمای محیط را کمتر از مقدار واقعی گزارش میکند ممکن است باعث شود برد زودتر فرمان توقف سرمایش بدهد. خرابی سنسور همیشه با کد خطا همراه نیست. در برخی موارد، مقدار سنسور از محدوده منطقی خارج نشده اما اندازهگیری آن دقیق نیست. برای تشخیص چنین وضعیتی اندازهگیری مقاومت و مقایسه با مشخصات فنی لازم است. اگر دستگاه کدی روی نمایشگر نشان میدهد، بررسی ارورهای کولر گازی زانتی میتواند به مشخص شدن محدوده احتمالی مشکل کمک کند؛ البته معنی کد باید با مدل دقیق دستگاه تطبیق داده شود.
برد کنترل مرکز تصمیمگیری دستگاه است. اطلاعات سنسورها را دریافت میکند و فرمانهایی برای فنها، کمپرسور و سایر اجزا ارسال میکند. خرابی رله، اتصالات، قطعات الکترونیکی یا مدار تغذیه برد میتواند باعث ارسال فرمانهای ناپایدار شود. اگر کل پنل خاموش و روشن میشود، نمایشگر ناگهان قطع میشود یا رفتار دستگاه با تنظیمات کنترل هماهنگ نیست، برد یکی از بخشهایی است که ممکن است نیاز به بررسی داشته باشد. با این حال نباید بدون تست، برد را تعویض کرد. مشکلات سیمکشی و برق ورودی میتوانند علائمی بسیار شبیه خرابی برد ایجاد کنند.
بله. قبل از ورود به عیبیابی پیچیده، تنظیمات ریموت کنترل کولر گازی زانتی را بررسی کنید. فعال بودن Timer Off، حالت Sleep یا بعضی تنظیمات خودکار ممکن است باعث شود دستگاه در زمانی که کاربر انتظار ندارد تغییر وضعیت دهد. همچنین مطمئن شوید Mode واقعاً روی حالت موردنظر قرار گرفته است. اگر دستگاه در حالت Auto باشد، ممکن است رفتار آن با حالت Cool متفاوت باشد. در صورت تردید، تنظیمات تایمر را لغو کنید و دستگاه را در حالت سرمایش معمولی و با دمای مشخص آزمایش کنید.
راهاندازیهای مکرر در بعضی سیستمها میتوانند راندمان کاری را کاهش دهند. به همین دلیل مصرف برق کولر گازی فقط به ظرفیت اسمی یا مدت روشن بودن دستگاه وابسته نیست؛ نحوه کارکرد سیستم نیز اهمیت دارد. اگر کولر دائماً چند دقیقه روشن و سپس خاموش شود، ابتدا باید مشخص شود این رفتار ناشی از رسیدن واقعی به دمای تنظیمشده است یا یک مشکل فنی وجود دارد. رفع علت اصلی معمولاً منطقیتر از تغییر مداوم دمای کنترل برای جلوگیری از خاموش شدن است.
همه موارد نیاز به خاموش کردن فوری ندارند، اما اگر نشانههای زیر وجود دارد بهتر است استفاده از دستگاه متوقف شود تا بررسی فنی انجام گیرد:
در این شرایط روشن کردن مکرر کولر برای آزمایش میتواند مشکل را تشدید کند.
برای بررسی خاموش و روشن شدن کولر گازی زانتی بهتر است ابتدا موارد سادهای را که نیاز به باز کردن دستگاه ندارند کنترل کنید. ابتدا تنظیم دما و Mode را ببینید و مطمئن شوید تایمر فعال نیست. سپس فیلترهای پنل را بررسی کنید و به یونیت خارجی نگاه کنید تا مسیر گردش هوا مسدود نباشد. زمان تقریبی روشن ماندن دستگاه را نیز یادداشت کنید. اطلاعات زیر برای تکنسین بسیار مفید خواهد بود:
ثبت این اطلاعات میتواند عیبیابی را سریعتر و دقیقتر کند.
بخشی از مشکلات مرتبط با گردش هوا، آلودگی کندانسور یا اتصالات را میتوان با نگهداری صحیح زودتر شناسایی کرد. سرویس دورهای باید بیشتر از یک شستوشوی ساده باشد و وضعیت عملکرد دستگاه نیز بررسی شود. زمان سرویس به شرایط محیط، میزان استفاده و میزان آلودگی بستگی دارد. دستگاهی که در محیط پرگردوغبار یا تجاری کار میکند ممکن است نسبت به کولری که فقط چند ساعت در روز در خانه روشن است به رسیدگی بیشتری نیاز داشته باشد. اما سرویس دورهای نمیتواند جلوی تمام خرابیهای برد، سنسور یا قطعات الکتریکی را بگیرد؛ هدف اصلی آن کاهش احتمال مشکلات قابل پیشگیری و شناسایی زودهنگام نشانههای غیرعادی است.
نه کاملاً. در کولرهای دور ثابت، رسیدن به دمای تنظیمشده معمولاً باعث توقف کمپرسور و شروع مجدد آن بعد از افزایش دما میشود. در سیستمهای مجهز به کنترل دور، دستگاه میتواند به جای قطع کامل، ظرفیت کاری را کاهش دهد. به همین دلیل کاربر ممکن است صدای یونیت خارجی را کمتر بشنود اما دستگاه همچنان فعال باشد. هنگام عیبیابی باید تکنولوژی دستگاه مشخص شود تا رفتار طبیعی یک مدل با خرابی اشتباه گرفته نشود.
وجود تأخیر بین خاموش شدن و راهاندازی مجدد همیشه ایراد نیست. بسیاری از سیستمهای سرمایشی برای محافظت از کمپرسور اجازه نمیدهند بلافاصله بعد از توقف دوباره استارت انجام شود. اگر دستگاه پس از رسیدن به دما متوقف شده و چند دقیقه بعد با افزایش دمای محیط دوباره شروع کند، ممکن است عملکرد طبیعی باشد. اما اگر خاموش و روشن شدن کولر گازی زانتی با فاصله بسیار کوتاه، بدون رسیدن محیط به دمای مطلوب و بهطور مداوم تکرار میشود، باید علت اصلی بررسی شود.
در مجموع، خاموش و روشن شدن کولر گازی زانتی همیشه به معنی خرابی نیست. اگر دستگاه پس از رسیدن محیط به دمای تنظیمشده کمپرسور را متوقف کند و بعد از تغییر دمای اتاق دوباره وارد مدار شود، این رفتار میتواند طبیعی باشد. چیزی که نیاز به بررسی دارد قطع و وصلهای بسیار کوتاه، کاهش سرمایش، خاموش شدن کامل دستگاه یا همراه شدن مشکل با کد خطا و علائم غیرعادی است. تنظیمات کنترل، ظرفیت دستگاه، جریان هوای پنل، وضعیت کندانسور، برق ورودی، سنسورها، برد و مدار سرمایش از مهمترین بخشهایی هستند که در عیبیابی بررسی میشوند. بهتر است قبل از تعویض هر قطعه، رفتار دقیق دستگاه ثبت و علت اصلی مشخص شود؛ زیرا چند خرابی متفاوت میتوانند نشانههای بسیار مشابهی ایجاد کنند.
گاهی میتواند مرتبط باشد، اما خرابی کمپرسور تنها علت نیست. تنظیمات ترموستات، سنسورها، برق، کندانسور، ظرفیت دستگاه و برد نیز میتوانند چنین رفتاری ایجاد کنند. تشخیص قطعی نیازمند بررسی شرایط عملکرد دستگاه است.
ممکن است دستگاه به دمای تنظیمشده رسیده باشد و فقط کمپرسور متوقف شده باشد. اگر محیط هنوز گرم است و این رفتار دائماً تکرار میشود، فرمان برد، سنسورها یا بخش خارجی باید بررسی شوند.
اگر گرفتگی شدید باشد میتواند جریان هوا و شرایط حرارتی سیستم را تغییر دهد. تمیز بودن فیلتر یکی از اولین مواردی است که هنگام بررسی مشکل باید کنترل شود.
گرمای شدید، تهویه نامناسب کندانسور، افت ولتاژ در ساعات اوج مصرف یا افزایش فشار کاری از مواردی هستند که میتوانند در ساعات گرم مشکل را آشکارتر کنند.
در مدلهای دور ثابت بله. ترموستات پس از رسیدن به دمای تعیینشده میتواند فرمان توقف بدهد و پس از افزایش مجدد دمای محیط، سرمایش دوباره آغاز شود.
اگر علت فقط رسیدن سریع به نقطه تنظیم باشد، تغییر دما میتواند رفتار دستگاه را تغییر دهد. اما اگر مشکل فنی وجود دارد، پایین آوردن دما راه تعمیر نیست.
خیر. ابتدا باید علت مشخص شود. تعویض قطعه بدون تست میتواند هزینه اضافی ایجاد کند و حتی مشکل اصلی را برطرف نکند.
سایر مطالب
